İlk Müslüman Türk Devletleri KPSS-2016 | Burak Karataşoğlu
KPSS Notları

İlk Müslüman Türk Devletleri KPSS-2016

ilk-turk-isla-devletleri

İlk Müslüman Türk Devletleri Hangileri? Mısır’da Kurulan Türk İslam Devletleri Hangileri? Büyük Selçuklu Devleti hakkında genel bilgiler 2016 müfredatına göre açık öğretim ve MEB kitaplarından hazırlanmıştır.

İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ
TALAS SAVAŞI:
Orta Asya’ya egemen olabilmek için Çinliler ile Abbasiler arasında yapılan savaşı Karlukların yardımı ile Abbasiler
kazanmıştır.
-Bu savaş sonunda Abbasilerin hoşgörüsünden etkilenen Karluklar topluca İslamiyet’e girdi. Bu olay Türk-İslam
tarihinin başlangıcı sayılır.
-Ayrıca ilk defa kağıt Çin dışında Semerkant’ta (Şehirlerin şahı) üretimine başlanmıştır.
ORTA ASYA DA KURULAN İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ
KARAHANLILAR
Orta Asya’da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir.
Satuk Buğra Han (Abdülkerim) zamanında İslamiyet devletin resmi dini haline geldi.
Yöneticisi ve halkı tamamen Türk’tür.
Resmi dilleri Türkçedir.
Türk tarihinin ilk sistemli posta teşkilatını kurdular.
İlk Türk-İslam medresesini yaptılar. (Tamgaç Buğra Han zamanında yapılan Semerkant Medresesi.)
Dünyanın ilk burslu öğrencilik sistemini başlattılar.
İlk Türk -İslam hastanesini (Bimarhane) yaptılar.
İlk defa gulam sistemini uyguladılar.
İlk Türk-İslam edebi eserlerini verdiler.
Ribat adı verilen kervansaraylar yaptılar.
GAZNELİLER
Afganistan’ın Gazne kentinde kuruldu.
Kurulduğu yerden ismini almıştır.
En önemli hükümdarı Gazneli Mahmut’tur.
Abbasileri Şii Büveyhoğlu tehlikesinden kurtardığı için halife tarafından kendisine Sultan unvanı verildi.
Hindistan’a 17 sefer yaparak İslamiyet yaydı. Böylece Hindistan’daki kast sistemi zayıfladı. Bugünkü
Pakistan ve Bangladeş devletinin Müslüman olmasında etkili oldu. Bu seferlerin dördüne Biruni’de
katılmıştır. Bunun üzerine Sultan Mahmut Biruni için ” Sarayımın en değerli hazinesi.” demiştir.
1037 Serash 1038 Nesa ve 1040 Dandanakan Savaşı sonucu Selçuklulara yenilip yıkılma sürecine girmiştir.
MISIRDA KURULAN TÜRK İSLAM DEVLETLERİ
TOLUNOGULLARI
Mısırda kurulan ilk Türk İslam devletidir. (Abbasilerden ayrılıp yine Abbasiler tarafından yıkılmıştır.)
Yöneticileri Türk halkı Arap olduğu için çabuk yıkıldılar.
Maristan adında hastaneler inşa ettiler.
NOT: Abbasilerin zayıflamasıyla ortaya çıkan küçük devletçiklere Tevaif mülük denir.
İHSİTLER(AKŞİTLER)
Kutsal topraklara (hicaz) egemen olan ilk Türk-İslam devletidir.
İhşid; “Prens” demektir. Akşit ise “Nur yüzlü” demektir.
EYYUBİLER
1187 yılında Hıttin savaşıyla haçlıları mağlup edip Mısır’a egemen olmuşlardır. Eyyubilerde yetişmiş en ünlü
tıp bilgini İbni Maymun‘dur. Ayrıca Avrupalı şövalyeler arma sistemlerini Eyyubiler’den almışlardır.
MEMLÜKLER
Veraset sistemi tek değişik olan Türk devletidir.(Her komutan sultan olabilir.)
1260 Ayn Calud ve 1277 Elbistan savaşları ile Moğolları dünyada ilk defa yendiler.
1258 yılında İlhanlı devletinin Abbasileri yıkmasıyla halifelik Memlüklere geçmiştir.
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ
Oğuzların Kınık Türklerinin kolu tarafından kuruldu
1040 Dandanakan savaşı sonrası İran’da kuruldu. Yurt bulmak için Anadolu’ya keşif hareketlerinde bulundu
1048 yılında Bizans devleti ile yapılan Pasinler savaşı kazanıldı
1055 Bağdat seferine çıkan Tuğrul Bey Şii Büvehyoğullarını yıktı.(Doğunun ve batının sultanı unvanı Tuğrul
beye verildi.)
1058 Abbasi halifesi törenle siyasi yetkilerini Tuğrul Bey’e devretti. İslam’ın koruyuculuğu Türklere geçti.
1064 Sultan Alparslan Hristiyanlarca kutsal kabul edilen Ani şehrini fethederek halifeden “Ebul Feth”
(fetihlerin babası) unvanını almıştır.
1071 Sultan Alparslan ile Romen Diyojen arasında Malazgirt Savaşı yapıldı.
MALAZGİRT SAVAŞININ SONUÇLARI
Anadolu’nun kapısı Türklere açıldı.(1176 Miryakefalon Savaşı ile Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.
Türkiye tarihi başladı.
Türkleri tek başına yenemeyeceğini anlayan Bizans Avrupalı devletlerden yardım isteyerek Haçlı seferlerine
neden olmuştur.
Anadolu’da ilk Türk devletleri kurulmuştur.
İlk defa bir Bizansim paratoru Türklere esir düşmüştür.
Bizans da paralı askerlik yapan Peçenekler ve Uzlar Selçuklular tarafına geçmiştir. Buda savaşın
kazanılmasında önemli rol oynamıştır
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİNİN YIKILMA NEDENLERİ
Haşhaşilik hareketinin ortaya çıkması (Bâtınilik faaliyeti)(Hasan Sabbah hareketi, Hasan Sabbah dünyanın ilk
teröristi sayılır.)
Abbasilerin gizli faaliyetleri
Oğuzların devlete küsmesi
Taht kavgaları
1141 yılında Karahitaylar ile yapılan Katvan Savaşı’nın kaybedilmesi
Melik ve atabeylerin bağımsızlık çalışmaları

Bu Konuyu Paylaş:

Yazar Hakkında

Burak Karatasoglu

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni, Eğitim Bilimleri Master Öğrencisi, Sosyal Medya Okuryazarlığı Eğitmeni, Oymakbaşı İzci Lideri

Yorum Yap